Goudpapaver: ‘slaapmutsje’ uit de natuur

‘When you’re going to San Francisco, be sure to wear some flowers in your hair’. Het wereldberoemde liedje van Scott McKenzie zou zomaar kunnen verwijzen naar de Eschscholtzia californica oftewel de goudpapaver. Het feloranje bloempje is het immers symbool van de Amerikaanse staat Californië. In de volksmond noemen we het kruid in Nederland ook wel ‘slaapmutsje’. En dat is natuurlijk niet zomaar.

Wat is goudpapaver?

GoudpapaversDe goudpapaver is een bloeiende, prachtige plant voor de eetbare siertuin. De plant is oersterk en overleeft op de meeste plekken, soms zelfs in de kieren van stoeptegels. Het plantje houdt van de zon en veel licht en kan op de meeste grondsoorten overleven. De mooie, bijna fluwelen bloemetjes bloeien van juni tot september. De Latijnse naam van goudpapaver is een echte tongbreker: Eschscholtzia californica. In het laatste deel van deze naam zit de herkomst van de plant al verscholen: Californië. Derhalve wordt goudpapaver ook wel Californische klaproos genoemd. De benaming Eschscholtizia is in 1815 gekozen door de Frans/Duitse dichter en botanicus Adelbert von Chamisso (1781-1838). De man wilde er een andere schrijver van botanische boeken genaamd professor Eschscholtz een eer mee bewijzen. De Eschscholtzia californica is om meerdere redenen een interessante tuinplant. Zo trekt de goudpapaver veel bijen en vlinders aan. Van nature is de goudpapaver oranje-geel, maar inmiddels zijn er talloze andere kleurvarianten te vinden.

Weetje:
Biologen hebben ontdekt dat slaapmutsjes die in een gebied met veel planteneters groeien, meer werkzame stoffen bevatten dan goudpapavers uit een ander gebied. Men vermoedt daarom dat het kruid de slaapverwekkende stoffen aanmaakt om zich tegen herbivoren (plantenetende dieren) te verdedigen.

Goudpapaver als raadgever

BollenIn de geschiedenis wordt goudpapaver al sinds jaar en dag als rustgevend kruid ingezet. Zo gebruikten de Noord-Amerikaanse Indianen het onder meer om kinderen te kalmeren. Daarnaast werd bij kiespijn op de verse bladeren gekauwd. De Duitse antropoloog Christian Rätsch (1957) schreef in zijn Encyclopedia of Psychoactive Plants over goudpapaver: ‘[…] that smoking its leaves induces a mild state of euphoria’. Een andere stam oorspronkelijke bewoners, de Cahuilla indianen, beschouwden goudpapaver als een gevaarlijk kruid dat alleen door medicijnmannen mocht worden voorgeschreven. Andere vormen van traditioneel gebruik zijn bijvoorbeeld in cosmetica of als raadgever. Raadgever? Jazeker. In oude tijden was het gebruikelijk om bepaalde moeilijke vragen op een briefje te schrijven. Dit stopte men in de bol van de goudpapaver en deze bol werd onder het hoofdkussen gelegd. Het antwoord zou vervolgens in een droom komen. Daarnaast werd lang gedacht dat vrouwen zwangerschap kunnen voorkomen door de zaden aan hun maaltijden toe te voegen.

“De alkaloïden zijn verantwoordelijk voor het rustgevend effect van goudpapaver”

Waarom wordt goudpapaver vaak ‘slaapmutsje’ genoemd?

VeldjeGoudpapaver is familie van de klaproos (papaver) die ook wel ‘slaapbloem’ wordt genoemd omdat ook van de Papaver somniferum bekend is dat deze de slaap bevordert. Uit de Papaver somniferum wordt echter opium gewonnen en dat is natuurlijk niet het geval bij de Eschscholtzia californica. En zo komen we vanzelf bij de verklaring van de volksbenaming ‘slaapmutsje’. Het kruid wordt namelijk sinds jaar en dag ingezet als ondersteunend voor de nachtrust*, als rustgevend middel* en bij stress*. Dit heeft te maken met de actieve stoffen in het kruid. Slaapmutsje bevat namelijk allerlei goede fytonutriënten. Dit zijn gezonde bioactieve stoffen in planten. Het kruid bezit verschillende soorten chinolide-alkaloïden, sanguinarine, protopine, rutine, fytosterolen, carotenoïden en cyanogeenglycosiden. Carotenoïden zijn gezonde kleurpigmenten in groente, fruit en kruiden. Ze worden in het lichaam omgezet in vitamine A. De alkaloïden zijn verantwoordelijk voor het rustgevend effect van goudpapaver. We vinden deze stoffen in de plant zelf, in de kleine, zwarte zaadjes en in de vrucht.

“Overdag sporten, heeft een gunstige invloed op de slaap”

Tips om goed te slapen

TipsWe kennen buiten goudpapaver diverse kruiden en producten die ondersteunend zijn voor de slaap. Denk bijvoorbeeld aan valeriaan of het hormoon melatonine. Vaak sorteert een aanpassing van leefstijl echter een veel groter effect. Vermijd bijvoorbeeld smartphones en andere beeldschermen in het laatste uur voor het slapen gaan. Overdag sporten, heeft eveneens een gunstige invloed op de slaap. Wie actief is en veel doet, slaapt meestal beter. Alcohol maakt in eerste instantie misschien suf en slaperig maar het nuttigen van alcohol heeft uiteindelijk een negatief effect op de kwaliteit van onze slaap. De grens ligt bij ongeveer twee glazen. Alom bekend is de invloed van cafeïne op ons slaappatroon. Wie gevoelig is voor de stimulerende werking kan ’s avonds beter geen koffie of thee met theïne meer nuttigen. Uiteindelijk geldt ook voor een optimale slaap een oude wijsheid: ‘rust, reinheid en regelmaat’. Probeer dus elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip te gaan slapen en op te staan, dat werkt voor de meeste mensen het beste.

“U kunt zelf een tinctuur met het slaapmutsje maken”

Slaapmutsje als plantaardig ondersteuner voor de slaap

TinctuurOm de rustgevende kwaliteiten van het slaapmutsje aan te boren, kunt u uiteraard ook zelf aan de slag gaan. Zo kunt u er zelf een tinctuur mee maken. Bijgaand de bereiding.

  • Het begint natuurlijk met het plukken van de ingrediënten. Voor deze tinctuur wordt de hele plant gebruikt, dus wortel, blad, bloem en zaaddozen. Was deze ingrediënten en zet ze klaar.
  • Draai de blaadjes in elkaar en hak ze fijn. Doe in een kom. Hak de wortels en bloemetjes fijn en doe bij de blaadjes.
  • Neem een grote pot en zet de ingrediënten in een steriele pot op alcohol. Schud deze pot elke dag even.
  • Na een maand de tinctuur door een kaasdoek zeven en in donkere, steriele flesjes gieten.
  • Begin met 15 druppels om beter te slapen. Pas aan naar behoefte. Gebruik de tinctuur maximaal drie achtereenvolgende maanden.

Daarnaast kunt u makkelijk thee trekken van de bloemetjes.

Goudpapaver als voedingssupplement

Heeft u geen tuin of balkon met goudpapaver om zelf mee aan de slag te gaan, dan kunt u uiteraard ook kiezen voor een voedingssupplement met het slaapmutsje. U kunt bij ons terecht voor goudpapaver capsules met 400 mg zuiver goudpapaver extract per capsule, in een verhouding van 4:1. Zo profiteert u optimaal van de actieve stoffen. Onze capsules zijn geschikt voor vegetariërs.

*De gezondheidsclaims, gemaakt op basis van plantaardige inhoudsstoffen, zijn op dit moment in behandeling bij de EFSA.

Vragen of advies?

Wilt u meer weten over goudpapaver of andere rustgevende kruiden?
Neem dan tijdens kantooruren contact op met onze medewerkers via. tel. +31 (0)75-612 12 47 (lokaal tarief).