Geen product wordt al bijna een eeuw lang zo agressief gepropageerd als melk. Al in 1934 bestond er een Crisis-Zuivelbureau dat via ‘huisvrouwen’ met tentoonstellingen, ‘zuiveldagen’ kookdemonstraties en receptenfolders mensen zover probeerde te krijgen dat het drinken van (koeien) melk gemeengoed werd. De zuivelindustrie kreeg subsidie van de regering en de marketingcampagnes werden steeds verfijnder.

 

  • Zuivelconsumptie neemt gestaag af
  • Is melk goed voor uw botten?
  • Wat doet melk in uw lichaam?
  • Is melk goed voor de huid?
  • Welke melk is het gezondst?
  • Slank met volle zuivelproducten
  • Rauwe melk uit de melktap
  • Melk, wat zit erin?
  • Alternatieven voor melk
  • Hoe krijgen we toch sterke botten?
  • Vitamine D en vitamine K versterken elkaar

 

 

 

MilkIn 1950 werd het Nederlands Zuivelbureau opgericht, dat z'n pijlen vooral richtte op kinderen en jongeren. Slogans zoals ‘melk is goed voor elk’, ‘met melk meer mans’ en ‘melk. de witte motor’, staan bij velen nog in het geheugen gegrift. De marketing wierp wel vruchten af, want in de jaren tachtig werd er door iedereen enorm veel melk gekocht en gedronken.

 

 

Zuivelconsumptie neemt gestaag af

Tegenwoordig is men er niet meer automatisch van overtuigd dat het gezond is om elke dag melk te drinken en de zuivelconsumptie neemt in Nederland dan ook gestaag af ¹. Een reden van deze daling zou kunnen zijn dat melk steeds vaker in een negatief daglicht staat. Bijvoorbeeld door boeken zoals de ‘Voedselzandloper’ of ‘Melk de witte sloper’, waarin wordt geadviseerd geen koeienmelk meer te drinken, maar ook door voortschrijdend bewustzijn en door een veranderd voedingspatroon.

 

Is melk goed voor uw botten?

Dat melk gezond is voor de botten en de tanden is een van de boodschappen die de zuivelindustrie ons wil inprenten. Maar is dat wel zo? Er zijn meerdere wetenschappelijke onderzoeken gepubliceerd die laten zien dat het drinken van veel melk het tegendeel oplevert van wat de zuivelindustrie ons wil doen geloven.

 

In een Amerikaans onderzoek uit 2012 door medewerkers van de Harvard universiteit zijn 6.712 jongvolwassenen gevolgd en is bekeken hoeveel botbreuken er ontstonden. De resultaten toonden aan dat actieve kinderen die het meeste melk dronken, meer botbreuken kregen, dan degenen die minder melk dronken.

 

Wat doet melk in uw lichaam?

Koemelk onttrekt calcium uit onze botten. Als dierlijke eiwitten worden afgebroken, ontstaat er een zuur. Calcium is uitstekend in staat zuren te neutraliseren, maar ons lichaam onttrekt daarvoor calcium uit ons reservoir voor calcium; de botten en de tanden.

 

Is melk goed voor de huid?

In melk zit een overvloed aan een hormoon dat IGF-1 (Insulin Growth Hormone) heet. Dit hormoon is erg goed voor kalfjes, maar niet voor mensen. IGF-1 is een groeihormoon. Het maakt kalfjes groot en sterk. Jongeren produceren van zichzelf al veel groeihormonen en als ze daarbij ook nog groeihormoon uit koeienmelk binnen krijgen, kan dit acne en puistjes verergeren.Acne Jongeren hebben hier het meeste last van omdat de productie van hun eigen groeihormoon dan op zijn hoogst is. Als jongeren met puistjes hun zuivelproducten vervangen door zuivel van plantaardige afkomst, zoals noten- of rijstmelk en kokosyoghurt, is de kans groot dat het probleem sterk vermindert. Sojazuivel is bij een onrustige huid niet aan te raden, maar oregano-olie kan wel weer een positieve invloed hebben op de huid.

 

Welke melk is het gezondst?

CowsDe melk die we in de schappen van de supermarkt zien liggen, lijkt in de verste verte niet op de melk die een eeuw geleden werd gedronken. Niet alleen is de uier van de koe in volume zowat verdubbeld, ook het bewerkingsproces van melk levert een heel andere melk op dan de oorspronkelijke melk. Industriële melk wordt op verschillende manieren verhit (gepasteuriseerd) en vermengd om een bepaald vetgehalte te krijgen. Ook wordt de melk 'gehomogeniseerd'. Dit betekent dat de melk onder hoge druk door zeer kleine gaatjes wordt geperst waardoor het vet gelijkmatig wordt verdeeld en er geen ‘vel’ op komt na verwarming. Deze bewerking zorgt ervoor dat de melk minder goed wordt verteerd in het spijsverteringskanaal en dat er voedingsstoffen verloren gaan.

 

Slank met volle zuivelproducten

Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die volle melk of andere volle zuivelproducten gebruiken, vaak slanker zijn, dan mensen die de magere producten gebruiken. In volle melkproducten vind je meer vitamine A, D en K2 dan in de minder vette producten. De laatsten zijn veel meer bewerkt omdat het vet er eerst is uitgehaald en er later weer aan is toegevoegd. Melk drinken? Ga dan altijd voor volle of halfvolle melk.

 

Rauwe melk uit de melktap

Er zijn biologische boerderijen die buiten een ‘melktap’ hebben staan waar ‘rauwe melk’ is te verkrijgen. Dit is de meest gezonde melk, vooral als die komt van biologische koeien die gras eten. Deze melk is onbewerkt, maar is niet geschikt voor heel oude mensen of mensen met een slecht werkend afweersysteem. Melk is overigens bij uitstek een product waarin bestrijdingsmiddelen of medicijnen terecht komen. Kies daarom altijd voor biologische melk.

 

Melk, wat zit erin?

Volgens het Frieslandcampina instituut bevat melk de volgende voedingsstoffen:

  • 5,1 gram eiwit

  • 183 mg calcium (23% van de DRI)

  • 153 mg fosfor (22% van de DRI)

  • 243 mg kalium (12% van de DRI)

  • 0,27 mg vitamine B2 (19% van de DRI)

  • 0,68 mcg vitamine B12 (27% van de DRI)

 

Alternatieven voor melk

Mineralen kunnen we ook goed uit (met name biologische) plantaardige voeding halen. Het voordeel van plantaardige producten is, dat het goede voedingsvezels bevat en andere plantaardige stoffen die goed zijn voor ons lichaam. De kans op een tekort aan fosfor is met het westerse voedingspatroon buitengewoon gering. Fosfor zit namelijk in veel voorbewerkte dranken zoals frisdrank, voorverpakte maaltijden en vlees.

 

Apricot

Kalium vinden we in plantaardige voedingsmiddelen zoals (liefst ongezwavelde) abrikozen, appelstroop, bananen, amandelen, avocado’s, aardappelen en aardperen. Calcium vinden we in amandelen, ansjovis en groene groenten zoals boerenkool, raapstelen, paksoi, broccoli, groene kool en paksoi, sesamzaad en quinoa. Vitamine B2 zit in vlees, groenten, fruit en brood en vitamine B12 vinden we in vlees.

 

Hoe krijgen we toch sterke botten?

De belangrijkste stoffen voor sterke botten en tanden zijn vitamine D en vitamine K. Iedere Nederlander zou 10 mcg vitamine D per dag moeten binnenkrijgen en sommige groepen mensen wordt nog 10 mcg extra aangeraden.

 

Buiten zijnDe Gezondheidsraad meent dat een normale, gezonde Nederlander wel voldoende binnen krijgt via het zonlicht en de voeding en adviseert mensen om elke dag tussen 11.00-15.00 een kwartier met hoofd en handen onbedekt buiten te zijn. Niet veel mensen die fulltime werken, hebben echter de gelegenheid of de zin om in de winter buiten een half uur in de vrieskou te vernaggelen. 

 

 

Vitamine D en vitamine K versterken elkaar

Vitamine K  en vitamine D versterken elkaar. Net zoals vitamine D, draagt vitamine K, bij aan de opname van mineralen/calcium in de botten en het botweefsel. Beide spelen een rol bij de botaanmaak, dragen bij aan het in stand houden van een stevig skelet en zijn goed voor het behoud van sterke botten. Vitamine K2 vinden we in Natto, een Japans gerecht  gemaakt van gefermenteerde sojabonen, in verschillende kaassoorten, eierdooiers, boter en in orgaanvlees.

 

Een vitamine D supplement met vitamine K2 is een verleidelijke en efficiënte oplossing. Daarnaast zorgt regelmatige belasting van de botten door middel van actieve beweging en / of krachtsport ervoor dat de botten sterk blijven.

 

Bronnen:

  • ¹ https://www.distrifood.nl/assortiment/nieuws/2017/05/melkconsumptie-daalt-met-miljoenen-liters-101108449
  • Melk de witte sloper
  • http://www.roosgoesgreen.nl/voeding/alles-wat-je-niet-wilde-weten-over-melk