Als beginnend tuinder plant ik graag veel bomen, planten en kruiden in de moestuin die een heerlijke geur, een bijzondere smaak of speciale, gezondheidsbevorderende eigenschappen hebben. Niet alleen is het leuk verse kruiden te gebruiken bij het bereiden van een maaltijd, ook kunt u experimenteren met het zelf maken van zalven, oliën, crèmes en tincturen. Het plantenrijk is een bron van bijzondere stoffen die op verschillende manieren de gezondheid bevorderen en stimuleren.

 

  • Paardebloem en artisjok bevatten bitterstoffen
  • Fytosterolen lijken op cholesterol
  • Flavonoïden hebben vaak een antioxidante werking
  • Plantaardige inhoudsstoffen werken meestal samen
  • Antioxidante werking
  • Kruiden werken preventief aan het behoud van onze gezondheid
  • Wat u eet, is belangrijk
  • Hoge ORAC notering voor kruiden en gevriesdroogd fruit

 

“Laat voeding uw medicijn zijn en uw medicijn uw voeding”

 

Deze spreuk is lang geleden door Hippocrates bedacht en heeft nog altijd niets aan waarde ingeboet. Wie op een slimme manier gebruik maakt van wat de natuur heeft te bieden, kan daaruit veel profijt halen. Niet alleen het verzorgen van een (moes)tuin draagt daaraan bij, ook wandelingen in de natuur, waarbij wilde planten worden geplukt en gebruikt, stimuleren een zelfvoorzienende inzet van het brede scala aan natuurlijke inhoudsstoffen die onze planeet rijk is.

 

In planten en kruiden vinden we een groot spectrum aan bijzondere, plantaardige inhoudsstoffen, die we ‘fytonutriënten’ noemen:

 

Paardebloem en artisjok bevatten bitterstoffen

PaardenbloemZoals de naam al aangeeft, is het kenmerk van de bitterstof dat het de plant een bittere smaak geeft. Bitterstoffen zijn oplosbaar in water en alcohol, waarbij de werking wordt verhoogd door alcohol. Bittere kruiden zijn daarom interessant om te verwerken in wijnen, tincturen of kruidenbitters. Bitterstoffen werken over het algemeen goed op de spijsvertering en in het bijzonder op de lever. Paardebloem en artisjok zijn planten die bekend staan om hun werking als bitterstof.

 

Fytosterolen lijken op cholesterol

Fytosterolen of plantensterolen lijken moleculair op de lichaamseigen stof cholesterol. Ze worden aangetroffen in de celwand van planten, waar ze een belangrijke rol spelen, net zoals cholesterol dat speelt bij de mens. Plantaardige (koudgeperste) oliën, groene groentes en fruit bevatten aanzienlijke hoeveelheden fytosterolen. Ook vinden we ze in noten, zaden en peulvruchten.

 

Flavonoïden hebben vaak een antioxidante werking

Flavonoïden is een verzamelwoord voor verschillende plantaardige voedingsstoffen. De meeste flavonoïden hebben een antioxidante werking. We onderscheiden de volgende ondersoorten:

 

  • Anthocyanen. Deze komen voor in rode druiven (met name de pitten) en bosbessen. Beroemd om de antioxidante werking. Deze flavonoïde wordt tegelijk gevonden met resveratrol. De stoffen versterken elkaar.
  • Bioflavonoïden. Deze vinden we in Gingko Biloba.
  • Catechines. Groene thee is een bijzonder goede bron van catechines.
  • Flavonolen vinden we in Mariadistel (Silybum Marianum). Ondersteunt de lever en galblaas.
  • Glucosinolaten worden aangetroffen in kruisbloemige groenten, waaronder spruitjes, kool, boerenkool en broccoli.
  • Hesperidine. Deze bioflavonoïde vinden we vooral in citrusvruchten. Heeft een antioxidante werking.
  • Isoflavonoïden of isoflavonen. Dit zijn fyto-oestrogenen of plantaardige stoffen die lijken op de lichaamseigen stof oestrogeen. We vinden deze stof terug in Soja (Glycine max), Hop (Humulus lupulus), Zilverkaars (Cimifuga rasemosa) en Rode klaver (Trifolium pratense).
  • Flavonolen. Quercetine is een goed bestudeerd type flavonol. Het wordt gevonden in
    appels, bessen, de Nederlandse ‘superfood’ boerenkool en in uien.

 

VlierbesSlijmstoffen zijn plantaardige stoffen die water kunnen binden. De eigenschappen van deze stoffen komen in het lichaam pas tot uiting op het moment dat ze zijn gebonden aan water. Slijmstoffen hebben over het algemeen een verzachtende werking op de slijmvliezen van de mond, de keel, de maag of de darmen. We vinden deze stof terug in fenegriek en in vlierbessen.

 

Vitamines, sporen en mineralen. Alle groenten, fruit, kruiden en paddestoelen zijn binnen ons voedingspatroon de belangrijkste bron van vitamines, sporen en mineralen. We kunnen er niet genoeg van binnen krijgen.

 

Plantaardige inhoudsstoffen werken meestal samen

Er zijn nog veel meer belangrijke inhoudsstoffen te bedenken die we in planten terugvinden, maar het voert te ver deze hier allemaal te noemen. Belangrijk zijn nog de onverteerbare vezels die plantaardig voedsel levert. Deze spelen een rol bij het behoud van een normale werking van het darmstelsel. Veel plantaardige inhoudsstoffen werken met elkaar samen en de wetenschap heeft nog lang niet alles ontdekt. Het is daarom noodzakelijk plantaardige extracten, capsules of pillen te combineren met een gezond voedingspatroon waarin groenten en fruit een hoofdrol spelen.

 

Antioxidante werking

Veel ‘fytonutriënten’ maken zogenaamde 'vrije radicalen' onschadelijk door ze te stabiliseren. Als er niet genoeg antioxidanten in het lichaam aanwezig zijn, halen vrije radicalen instabiele moleculen uit gezonde cellen, die daardoor zelf instabiel worden. Fytonutriënten beschermen gezonde cellen tegen schade door vrije radicalen te neutraliseren.

 

Kruiden werken preventief aan het behoud van onze gezondheid

Kruiden bestaan volledig uit fytonutriënten en spelen een grote rol in de strijd tegen vrije radicalen. Kruiden zijn een uitstekende bron van vitaminen, mineralen en andere plantaardige voedingsstoffen. Kruiden ondersteunen het natuurlijke, ontgiftende systeem van het lichaam en werken actief en preventief mee aan het behoud van onze gezondheid.

 Kruiden

 

Wat u eet, is belangrijk

Afgezien van onze belangrijkste voedingsstoffen of macronutriënten zoals eiwitten, koolhydraten en vetten, bestaat een groot aantal voedingsstoffen die we tot ons nemen uit onmisbare, plantaardige stoffen. Hoewel hun bijdrage aan de calorische waarde niet zo groot is, zijn ze toch van groot belang. De potentiële voordelen met betrekking tot gezondheidsbevordering en preventie zijn echt enorm.


Hoewel er nog veel meer onderzoek kan worden gedaan, zijn er overweldigende bewijzen dat ons voedingspatroon ertoe doet en dat kruiden een essentiële bron zijn voor een gezond leven. Let op: we adviseren mensen altijd om advies in te winnen bij een deskundige als een kruid wordt gebruikt voor het ondersteunen van de gezondheid, vooral als het wordt gecombineerd met medicijnen. Wij bevelen het verhogen van de plantaardige voedingsstoffen uit groenten, fruit en kruiden in het dagelijkse voedingspatroon van harte aan!

 

Hoge ORAC notering voor kruiden en gevriesdroogd fruit

Er is een meetinstrument dat bekend staat als ORAC (Oxygen Radical Absorption Capacity). Dit is de potentiële kracht en mogelijkheid van een voedingsstof om de werking van de vrije radicalen te neutraliseren. Veel kruiden hebben sowieso een hoge ORAC waarde, maar kurkuma en oregano staan bovenaan de lijst van kruiden met een antioxidante werking. Naast keukenkruiden staan ook gedroogde fruit- en groentenpoeders hoog in de ORAC lijst genoteerd.

 

Fytonutriënten vormen een cruciale verbinding tussen gezondheid en voeding. Een goed uitgebalanceerd voedingspatroon dat rijk is aan verse, plantaardige voedingsstoffen zoals vers fruit, kruiden, groenten en paddestoelen plaveien de weg naar een gezond en vitaal leven.


Bronnen: