Onze dagelijkse verse maaltijden zijn rijkelijk voorzien van vers fruit en verse groenten. Misschien kunnen we ons daarom niet meer voorstellen dat het ooit anders was. Slechts anderhalve eeuw geleden hadden zeelieden nog een ernstig gebrek aan vitamines, waardoor ze gezwollen en bloedend tandvlees kregen, losse tanden, onderhuidse bloedingen en een vertraagde genezing van wonden.

 

  • Vitamine C: ontdekking door Albert Szent-Györgyi
  • Is vitamine C gezond?
  • Waar is vitamine C goed voor?
  • Vitamine C en collageen
  • Is vitamine C zuur?
  • Wat is gebufferde vitamine C?
  • Hoe wordt vitamine C gemaakt?
  • Is natuurlijke vitamine C beter dan synthetische?
  • Welke vitaminesoorten vitamine C zijn er?
  • Hoe vitamine C poeder innemen?
  • Hoeveel vitamine C heb ik nodig?
  • Wanneer vitamine C innemen?
  • Kunnen we teveel vitamine C binnenkrijgen?
  • Waarin zit vitamine C?
  • Top 10 van natuurlijke voedingsmiddelen die relatief veel vitamine C bevatten

 

Omdat er indertijd geen koelcellen aan boord waren, ontstond er tijdens de lange reizen een chronisch gebrek aan vers fruit en groentes. Veel zeelieden ontwikkelden ‘scheurbuik’, want vitamine C was schaars op de schepen.

 

Vitamine C: ontdekking door Albert Szent-Györgyi

Men wist indertijd niet veel over voeding. Scheurbuik was een van de vele ziekten die het gevolg waren van een slecht voedingspatroon. De Hongaarse wetenschapper Albert Szent-Györgyi werkte vanaf 1920 zes jaar lang aan verschillende Nederlandse universiteiten. In 1932 ontdekte hij (de werking van) ascorbinezuur. Hij ontving mede daarom in 1937 de Nobelprijs voor de ‘Fysiologie van Geneeskunde’ en zijn ontdekking vormt één van de fundamenten van onze hedendaagse voeding.

 

Is vitamine C gezond?

Vitamine C is de ‘BN-er’ onder de vitamines omdat iedereen hem kent. En omdat de mens deze vitamine niet zelf kan aanmaken, is het een essentiële vitamine. We moeten hem uit de voeding halen. Vitamine C vervult talrijke functies in het menselijk lichaam en is een belangrijke cofactor bij enzymatische reacties. Deze ogenschijnlijk bescheiden vitamine biedt indrukwekkende gezondheidsvoordelen.

 

Waar is vitamine C goed voor?

VermoeidheidVitamine C is een sterke antioxidant die de natuurlijke afweer van ons lichaam versterkt. Antioxidanten zijn moleculen die bijdragen aan een gezond afweersysteem. Ze doen dit door cellen te beschermen tegen potentieel schadelijke moleculen, de zogenaamde vrije radicalen. Onderzoek heeft aangetoond dat het antioxidantenniveau bij voldoende inname van vitamine C wel met 30% kan stijgen1-2. Naast de antioxidante functie speelt vitamine C ook een rol bij de energiestofwisseling en de vitamine is goed bij vermoeidheid*.

Vitamine C en collageen

CollageenMaar vitamine C doet meer. Zo is vitamine C betrokken bij de vorming van collageen. Deze stof is belangrijk voor de conditie van sterke en soepele bloedvaten. Datzelfde collageen draagt ook bij aan het behoud van een gezonde huid. Vitamine C helpt van binnenuit mee om de conditie van de huid stevig en stralend te houden. Deze vitamine is ook betrokken bij het behoud van sterke botten en soepel kraakbeen. Tenslotte is vitamine C van invloed op een normale hersenfunctie; het geheugen, het concentratievermogen en een evenwichtige gemoedstoestand*.

 

*Dit gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 200 mg naast de aanbevolen dagelijkse inname van vitamine C.

 

Is vitamine C zuur?

Ascorbinezuur is een zwak zuur, maar een klein beetje zuurder dan azijn. Opgelost in water, is vitamine C zuur, maar nog altijd minder zuur dan citroen- of limoenzuur.

 

Wat is gebufferde vitamine C?

Als vitamine C (ascorbinezuur) wordt verbonden met calcium of magnesium, verliest het de zure vorm. Er ontstaat dan ascorbaat in plaats van ascorbinezuur. Ascorbaten zijn minerale zouten. Deze gebufferde vormen van vitamine C (calcium ascorbaat en magnesium ascorbaat) worden goed opgenomen. Doordat de gebufferde vorm niet zuur is, is het zachter voor de slokdarm en de maagwand.

 

Hoe wordt vitamine C gemaakt?

De natuurlijk voorkomende vitamine C in groenten en fruit is moleculair hetzelfde gevormd als synthetisch ascorbinezuur. Het grote verschil is dat natuurlijke vitamine C in groenten en fruit wordt gecombineerd met allerlei andere stoffen die gunstig zijn voor de gezondheid zoals vezels, bioflavonoïden, plantensterolen en polyfenolen. Het ascorbinezuur dat we vinden in supplementen, wordt meestal gewonnen uit maïszetmeel, maïssuiker, rijstzetmeel of uit glucose. Vroeger bereidde men het uit paprika's.

 

Vitamine C is ascorbinezuur. Daar zijn twee vormen van: L-ascorbinezuur en D-ascorbinezuur. D-ascorbinezuur wordt eigenlijk niet gebruikt in voedingssupplementen. Synthetische en natuurlijke ascorbinezuur moleculen zien er hetzelfde uit. Ascorbinezuur is niet duur. Het is een kristallijne stof die goed oplost in water.

 

Is natuurlijke vitamine C beter dan synthetische?

Supplementen met vitamine C, al dan niet verrijkt met plantaardige stoffen, worden gemaakt in een laboratorium. Natuurlijke vitamine C vinden we in planten en in groenten. Uit allerlei onderzoeken is gebleken dat synthetische vitamine C net zo goed door het lichaam wordt opgenomen als de natuurlijke vorm die we vinden in verse groenten en fruit. De keuze voor een vitamine C supplement is dus een kwestie van eigen voorkeur.

 

Welke vitaminesoorten vitamine C zijn er?

Ascorbinezuur-supplementen kunnen, bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, maagklachten veroorzaken. Vitamine C is een zwak zuur. Voor mensen die moeite hebben met zure stoffen, is een Ester C supplement een aanrader. Ester-C combineert de voordelen van zowel ascorbinezuur als calciumascorbaat.  Naast Ester C kan er ook worden gekozen voor Natuurlijke vitamine C of natuurlijke vitamine C gecombineerd met vitamine B. Deze vitamines zijn volledig gebaseerd op natuurlijk geteelde ingrediënten.

 

AcerolaEen andere natuurlijke bron van vitamine C vormen de superfruit capsules. Bessen zijn van nature vitamine C bommetjes, maar amla fruit, acerola en duindoornbes zijn de toppers op dat gebied.

 

Ten slotte kunt u, als natuurlijke aanvulling op vitamine C, ook gebruik maken van groente- en fruitpoeders . Het voordeel van deze poeders is dat er niets aan is toegevoegd. Het fruit of de groentes zijn na de oogst meteen gevriesdroogd en vermalen. Deze poeders zijn wel kwetsbaar voor vocht en dienen daarom zeer zorgvuldig droog en afgesloten te worden bewaard. Het is wel een heel eenvoudige en gemakkelijke manier om de voedingswaarde van uw yoghurt of smoothies omhoog te brengen.

 

Hoe vitamine C poeder innemen?

Vitamine C ascorbinezuur kan worden verkregen als een kristallijn poeder. Het lijkt een beetje op fijne suiker. Dit is de meest voordelige vorm van vitamine C. Dit poeder lost eenvoudig op in water. Het is handig om toe te voegen aan sinaasappelsap of aan een smoothie. Door het te combineren met de bioflavonoïden in fruit, doet vitamine C nog beter zijn werk. De werking van vitamine C wordt verminderd door verhitting, dus bak het niet mee en los het niet op in heet water.

 

Smoothies

 

Hoeveel vitamine C heb ik nodig?

Volwassenen hebben per dag gemiddeld 75 milligram vitamine C nodig. Dit is de officiële aanbeveling zoals vastgesteld door de Gezondheidsraad. Een van de bekendste voorstanders van een hogere inname van vitamine C is de bijzondere scheikundige en vredesactivist Linus Carl Pauling (1901-1994). Pauling is de enige wetenschapper in de geschiedenis die twee ongedeelde Nobelprijzen heeft gewonnen. In 1954 ontving hij de Nobelprijs voor Scheikunde. En acht jaar later, in 1962 kreeg hij zijn tweede Nobelprijs, die voor de Vrede. Linus Pauling is de grondlegger van de orthomoleculaire kennis van voedingsstoffen en ging prat op een inname van minimaal 1000-2000 mg vitamine C per dag, maar het liefst nog veel meer. Hij is 93 geworden.

 

Wanneer vitamine C innemen?

Het is belangrijk om de vitamine C inname over de dag te verdelen. Hierdoor verkrijgt u een evenwichtige opname. Ook is het een goed idee om uw vitamine C supplement in te nemen tijdens het eten van fruit, omdat de vitamine dan kan samenwerken met plantaardige stoffen zoals bioflavonoïden en plantenfenolen.

 

Kunnen we teveel vitamine C binnenkrijgen?

Vitamine C is een in water oplosbare vitamine. In tegenstelling tot in vet oplosbare vitamines, worden wateroplosbare vitamines niet opgeslagen in het lichaam. Vitamine C wordt via lichaamsvloeistoffen zoals bloed en lymfevocht vervoerd naar de weefsels en de cellen en teveel vitamine C wordt uitgescheiden via de urine.

 

Waarin zit vitamine C?

Het is belangrijk het grootste deel van uw vitamine C uit vers fruit en verse groente te halen, omdat daarin - naast vitamines - ook nog allerlei andere gunstige, plantaardige stoffen zitten. Veel mensen gebruiken daarnaast toch graag een supplement om er zeker van te zijn dat ze voldoende vitamine C binnen krijgen. De bewerking van het voedsel is van invloed op de opname van vitamine C. Rauw is niet altijd beter. De vitamine C uit gekookte broccoli schijnt bijvoorbeeld beter te worden opgenomen dan de vitamine C uit rauwe broccoli.

 

Top 10 van natuurlijke voedingsmiddelen die relatief veel vitamine C (per 100 gram) bevatten3:

Guave

Bacalao: 100 mg

Broccoli: 114 mg

Boerenkool (vers): 95 mg

Groene kool (rauw): 105 mg

Guave: 220 mg

Zwarte bes

Paprika: 150 mg

Rozenbottels: 1250 mg

Spruitjes: 85 mg

Zuring: 120 mg 

Zwarte bessen: 150 mg     

 

De meeste verse smaakgevende kruiden die we in de keuken gebruiken, bevatten hoge concentraties vitamine C en ook vrijwel alle soorten bessen staan in de vitamine C top 10. Wie gebruik wil maken van een vitamine C supplement heeft daarin een ruime keuze. Of u nu kiest voor een Ester C, een natuurlijke vitamine C of een groente- of fruitpoeder. Uw lichaam weet er wel raad mee en zal u er - vooral in de donkere wintermaanden - dankbaar voor zijn.

 

1 Bron: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12805247

2 Bron: https://www.hindawi.com/journals/omcl/2015/295497/

3 Bron: voedingswaardetabel.nl