Bij het woord spijsvertering denkt u waarschijnlijk aan uw maag en darmen. De galblaas speelt echter eveneens een essentiële rol, met name bij de vetvertering en het afvoeren van afvalstoffen. Wat is de functie van gal? En welke voeding en supplementen ondersteunen uw lever en galwegen? U ontdekt het in dit artikel.
- De spijsvertering: van mond tot kont
- Wat is gal?
- Wat is de functie van gal?
- Oorzaken van een galverstoring
- Hoe kan ik de galfunctie ondersteunen?
- Welke voeding is goed voor de lever- en galwegen?
- Welke supplementen zijn goed voor de galwegen?
De spijsvertering: van mond tot kont
Om goed te begrijpen hoe gal werkt, is het belangrijk om eerst het grotere geheel van onze spijsvertering te bekijken. Een goede spijsvertering is van invloed op het hele lichaam, van uw weerstand tot uw energieniveau. Er zijn maar liefst zes organen die samen de spijsvertering regelen: de maag, darm, lever, slokdarm, galblaas en alvleesklier. Al deze organen moeten goed functioneren om voedsel goed af te breken en voedingsstoffen op te nemen.
“Gal is een geel-groenige, dikke vloeistof”
Een van de minder bekende schakels in het spijsverteringsproces is gal. Zonder gal is de vertering van vetten uit onze voeding nauwelijks mogelijk. Maar wat is gal? Gal is een geel-groenige, dikke vloeistof die nodig is om vetten uit de voeding af te breken en te verbranden. Galvloeistof wordt in de lever gemaakt en komt vervolgens via de galwegen in de galblaas terecht.
De galblaas is een klein, peervormig zakje waarin galvloeistof tijdelijk kan worden opgeslagen. Als vet eten de maag verlaat, trekt de galblaas samen. De vloeistof wordt dan via de galwegen aan de dunne darm afgegeven waar deze nodig is om vetten te verteren.
“Als u een maaltijd eet die vet bevat, krijgt de galblaas het signaal om samen te trekken”
We hebben galvloeistof dus nodig om vetten te verteren. Als u een maaltijd eet die vet bevat, krijgt de galblaas het signaal om samen te trekken. Deze stuurt dan gal naar het eerste deel van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. De galzouten - het belangrijkste bestanddeel van gal - zorgen ervoor dat vetbolletjes tot kleinere deeltjes worden afgebroken.
Doordat het vet in kleinere stukjes wordt afgebroken, kunnen de spijsverteringsenzymen hun werk gemakkelijker doen. Deze vetzuren kunnen in de bloedbaan worden opgenomen en vervolgens kan het lichaam deze voedingsstoffen als energie gebruiken.
Naast z’n rol bij de vertering van vet en de opname van vetoplosbare vitamines (A, D, E en K), helpt gal ook bij het afvoeren van afvalproducten uit uw lichaam. U denkt misschien: bilirubine? Dit is een bijproduct dat ontstaat tijdens de natuurlijke afbraak van rode bloedcellen. Gal fungeert als transportmiddel en transporteert bilirubine van de lever naar de darmen, waar de stof via de ontlasting wordt afgevoerd.
“Hoe verstoringen in de galwerking ontstaan, is niet helemaal duidelijk”
In Westerse landen krijgt bijna 1 op de 5 mensen (vooral vrouwen) te maken met verstoringen van de galwerking. Hoe verstoringen in de galwerking ontstaan, is niet helemaal duidelijk. Enkele factoren die het risico vergroten, zijn:
Leeftijd: verstoringen in de galwerking komen meer voor bij ouder worden
Erfelijke aanleg
Vrouw zijn: het effect van vrouwelijke hormonen. Oestrogeen verhoogt namelijk de hoeveelheid cholesterol in de gal, terwijl progesteron de galblaaslediging vertraagt
Overgewicht
Zwangerschap en bevalling
Pilgebruik
Crashdiëten: caloriearme diëten verstoren de galfunctie
Bovendien zijn een teveel aan dierlijke eiwitten ten opzichte van plantaardige eiwitten, chronische stress, onvoldoende vitamine C en te weinig vet eveneens niet bevorderlijk voor de leverfunctie en gal. Hieronder bespreken we gezonde voedingsgewoonten die bijdragen aan een gezonde galaanmaak.
“De galblaas werkt het beste in een regelmatig ritme”
Nu we weten welke factoren het risico op galverstoringen kunnen vergroten, is het tijd om te kijken naar voeding en leefstijlfactoren waar onze galblaas blij van wordt. Enkele belangrijke pijlers zijn:
Eet zoveel mogelijk vezelrijk, onbewerkt voedsel. Laat de pakjes en zakjes zoveel mogelijk liggen en kies daarentegen voor vezelrijk, onbewerkt voedsel. Een vezelinname van 30-40 gram per dag draagt bij aan een gezonde stoelgang en darmflora.
Bij een gezonde darmperistaltiek worden de galzuren naar de lever teruggestuurd voor hergebruik. In een trage darm/darm met obstipatie worden de galzuren door darmbacteriën in cholesterol omgezet.
Beperk uw calorie-inname. Wist u dat bewerkt voedsel er debet aan is dat mensen gemiddeld ruim 500 calorieën per dag meer eten dan goed voor hen is? Een overmaat aan calorieën zoals in ons Westers eetpatroon zorgt voor gewichtstoename en daarmee het risico op galblaasproblematiek. Het vervangen van bewerkt voedsel voor onbewerkte voeding kan bovendien bijdragen aan gewichtsverlies.
Sla geen maaltijden over. De galblaas werkt het beste in een regelmatig ritme. Als u maaltijden overslaat, wordt er minder gal afgevoerd en hoopt deze zich op in de galblaas. Eet idealiter 3 hoofdmaaltijden per dag en doe dit op vaste tijdstippen.
Beweeg voldoende. Zet uw darmen in beweging! Voldoende lichaamsbeweging is belangrijk om onze darmen in beweging te houden. Beweging zorgt voor een voortstuwende beweging van onze darmen.
Drink voldoende water. Naast vezels en beweging, hebben de darmen ook voldoende vocht nodig om hun werk goed te doen. Vocht helpt om de stoelgang zacht en soepel te houden. Laat daarentegen frisdrank en vruchtensap zoveel mogelijk staan.
Drink af en toe een kopje koffie. Verschillende onderzoeken laten zien dat het regelmatig drinken van een paar kopjes koffie de galblaasfunctie ten goede komt.
“Alle bittere voedingsmiddelen hebben een positief effect op de gezonde aanmaak van gal”
Hoewel we hameren op een gezond en gevarieerd voedingspatroon, zijn er tevens specifieke voedingsstoffen die bij een gezonde aanmaak van het gal zijn betrokken. Met de volgende voedingsmiddelen eet u uw galblaas gezond!
- Bittere voedingsmiddelen. Alle bittere voedingsmiddelen hebben een positief effect op de gezonde aanmaak van gal. Zet daarom wat vaker radijs, rammenas, witlof en spruitjes op het menu.
- Knoflook en uien. Ui en (rauwe) knoflook bevatten zwavelverbindingen, waaronder allicine. Deze verbinding ondersteunt de darmflora en draagt bij aan een gezond cholesterolgehalte. Dit helpt de cholesterolverzadiging in de gal te verlagen.
- Gezonde vetten. Gezonde vetten, waaronder omega-3 vetzuren, worden geassocieerd met een betere galblaaslediging en minder stagnatie van gal. Probeer wekelijks een portie vette vis te eten, zoals sardientjes, haring, makreel of zalm. Ook het eten van lijnzaad en walnoten levert een mooie bijdrage aan uw omega 3-inname.
- Chlorofylrijke voeding. Chlorofyl is het groene pigment dat door planten, bladeren en algen wordt geproduceerd. Chlorofylrijke groentes zoals alfalfa, spinazie, asperges, broccoli en boerenkool en ondersteunen de reinigende werking van de lever.
“De galblaas werkt het beste in een regelmatig ritme”
Uiteraard is een gezonde leefstijl met voldoende beweging leidend bij het handhaven van een normale galfunctie. Naast de bovengenoemde voeding- en leefstijltips zijn er ook voedingssupplementen die een steuntje in de rug kunnen geven. De volgende supplementen zijn goed voor de galfunctie:
Kurkuma-extract: kurkuma helpt de lever zijn werk goed te doen. Bovendien is kurkuma goed voor de galfunctie*.
Let wel: als u galstenen heeft, kunt u dit supplement beter niet gebruiken.
Boldo-extract: Boldo is een veelzijdige plant. Het bladextract is goed voor de lever* en de galfunctie* en ondersteunt het behoud van een gezonde spijsvertering*.
Mariadistelextract: Mariadistel is een van de belangrijkste kruiden die de lever en galblaas ondersteunt*. Ons supplement Mariadistel Plus combineert mariadistelextract met artisjokextract. Artisjok is eveneens goed voor de lever* en helpt de spijsvertering*.
*Evaluatie gezondheidsclaims is lopende.
Gal speelt een grotere rol in de spijsvertering dan vaak wordt gedacht. Zonder deze spijsverteringsvloeistof kan het lichaam vetten nauwelijks goed afbreken. Door gezond en zo onbewerkt mogelijk te eten, op gewicht te blijven en dagelijks te bewegen, geeft u uw lever en galblaas al een stevige basis. Voeg daar regelmatig bittere groente, gezonde vetten en eventueel ondersteunende supplementen aan toe en u helpt de spijsvertering soepel en in balans te houden.
Vragen of advies?
Wilt u meer weten over supplementen voor een normale leverfunctie en galwerking? Neem dan contact op met onze deskundige medewerkers via het contactformulier of tijdens kantooruren via telefoonnummer +31(0)85 - 773 17 13 (lokaal tarief).
